|
|
|||||
|
|||||
|
|
|||||
| Provincie | Uusimaa | ||||
| Coördinaten | 60°10'N 24°56'E | ||||
|
|
|||||
| Oppervlakte | 185,32 km² | ||||
| Inwoners (2006[1]) | 564.643 (3061 inw/km²) | ||||
|
|
|||||
| Burgemeester | Jussi Pajunen | ||||
| Gesticht | 1550 | ||||
| Website | hel.fi | ||||
|
|
|||||
|
De Luteraanse Domkerk van Helsinki op het Senaatsplein
|
Helsinki (Zweeds: Helsingfors, Samisch: Helsset, Nederlands: Elsenfors) is de hoofdstad van de Republiek Finland. De klemtoon ligt op de eerste lettergreep. De stad ligt aan de zuidkust van het land aan de Finse Golf. Helsinki is tevens de grootste stad en in alle opzichten het centrum van het land. De gemeente Helsinki telt ongeveer 560.000 inwoners; het stedelijk gebied heeft echter rond de één miljoen inwoners, zodat bijna een vijfde van de totale Finse bevolking in en om de stad woont.
Helsinki is een tweetalige gemeente met Fins als meerderheidstaal (± 86%). Het Zweeds is de tweede taal (± 6%) en overige immigrantentalen (8%).
Inhoud |
bewerk Geschiedenis
Helsinki werd in 1550 door de Zweedse koning Gustaaf I gesticht, om als handelsconcurrent voor het aan de overkant van de Finse Golf gelegen Tallinn te dienen. Dit streven verliep niet succesvol en Helsinki bleef een onbeduidend stadje totdat Finland in 1809 door Rusland werd ingelijfd. In 1812 werd besloten de hoofdstad van het westelijk gelegen Turku naar het centraal gelegen Helsinki te verplaatsen.
Vanaf toen groeide de stad snel. In 1827 werd ook de Finse universiteit van Turku naar Helsinki verplaatst. Na het uitroepen van de onafhankelijkheid in 1917 werd de stad strijdtoneel van de burgeroorlog, waarin het aanvankelijk door socialistische troepen werd ingenomen en de "witte" regering moest uitwijken. In 1922 en 1969 vonden in Helsinki Universele Esperantocongressen plaats. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Helsinki een van de weinige hoofdsteden die niet door een vreemde mogendheid werd bezet; wel werd de stad gebombardeerd door Sovjetvliegtuigen. In 1952 vonden in Helsinki de Olympische Spelen plaats en in 1975 werd de slotakte van de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa in Helsinki getekend. In 2000 was Helsinki, dat toen 450 jaar bestond, culturele hoofdstad van Europa. Op 10 en 12 mei 2007 is in Helsinki, in de Hartwall Areena, het Eurovisie Songfestival georganiseerd.
bewerk Stadsbeeld
Helsinki is (nadat het stadje in 1639 werd verplaatst) op een rotsige landtong in de Finse Golf gebouwd. Het centrum van de stad vormt het marktplein (kauppatori) aan het water. Bijzonder is dat de meeste grote veerboten hier vlakbij aanleggen.
Achter het marktplein ligt het Senaatsplein. Dit gedeelte van de stad is in 1816, na een grote brand, in classicistische stijl herbouwd door de architect Carl Ludwig Engel. Het wordt nu als belangrijkste bezienswaardigheid van de stad beschouwd. Aan het plein staat de witte Domkerk, het handelsmerk van Helsinki dat al van verre te zien is.
Ten oosten van het marktplein, op het schiereiland Katajanokka, staat de uit rode baksteen opgetrokken Russisch-Orthodoxe Uspenski-kathedraal. Aan de kade van het schiereiland ligt 's zomers de ijsbrekervloot van Helsinki aangemeerd.
Ten westen van het marktplein begint het zaken-, winkel- en uitgaanscentrum van de stad. De Alexanderstraat (Aleksanterinkatu) is hier de belangrijkste winkelstraat die eindigt bij het Stockmann-warenhuis. Vanaf het marktplein loopt de Esplanade in westelijke richting: vroeger een flaneerstraat, nu de luxe winkelstraat van de stad met een park en muziekpaviljoen in het midden.
Het centrum wordt aan de noordkant begrensd door het centraal station van Helsinki, ontworpen in neoromantische stijl door de architect Eliel Saarinen. Vanaf hier zijn tot aan de oever van de zeearm Töölönlahti enkele interessante gebouwen te zien: allereerst het museum voor moderne kunst Kiasma, daarnaast het in het oog springende parlementsgebouw, uit rood graniet opgetrokken in neoclassicistische stijl. Verder naar het noorden het Nationaal Museum en de witte Finlandia-hal, in 1971 door Alvar Aalto ontworpen.
Direct rondom het centrum liggen de woonwijken Kruununhaka en Katajanokka, in Jugendstil opgetrokken, alsmede het zuidelijke Ullanlinna, Eira en Punavuori. Deze wijken zijn behoorlijk heuvelachtig. Even ten westen van het centrum bevindt zich de Temppeliaukio-kerk, een kerk die is uitgehakt in een rots. Ten westen van het centrum ligt de moderne woon- en kantorenwijk Ruoholahti.
Ten noorden van de landtong beginnen de buitenwijken en voorsteden van Helsinki, waarvan Vantaa en Espoo de grootste zijn. Met name in Espoo zijn enkele vroegmoderne woningbouwprojecten te vinden, zoals de tuinstad Tapiola. In het algemeen bestaan de woningen uit appartementblokken en (in mindere mate) eensgezinswonnigen die zich te midden van de naald- en berkenbossen in een krans ten noorden en oosten van het centrum uitstrekken.
bewerk Bevolking
Op 31 januari 2006 woonden er 564.908 mensen in Helsinki, en dat aantal groeit met 0.63% per jaar. Het is de grootste en meest internationale stad van Finland. In de hele hoofdstadsregio Regio Helsinki wonen 1.293.093 mensen (inclusief Espoo, Vantaa en Kauniainen). Helsinki heeft de grootste immigrantenbevolking van Finland (8.9% van de bevolking is in het buitenland geboren) en herbergt 130 nationaliteiten. De meeste immigranten komen uit: Rusland, Estland, Zweden, Somalië, Servië, China, Irak en Duitsland. Ongeveer 86% van de bevolking is Finstalig, 6% Zweedstalig en 8% spreekt een andere taal.
Een bijzonder feit is dat er geen enkel deel van Helsinki bekend staat als beduidend armer dan de rest. Het oosten van Helsinki herbergt echter relatief meer sociaal zwakkere groepen, mede door de aanwezigheid van veel huurbouw van de stad Helsinki zelf. Voorbeelden zijn Malmi, Itäkeskus, Maunula en Jakomäki.
bewerk Functies
Helsinki is in alle opzichten de belangrijkste stad van het land. Het is regeringszetel en diplomatiek centrum. Vrijwel alle hoofdkantoren van grote Finse en internationale ondernemingen zijn in Helsinki of in de voorstad Espoo gevestigd. Helsinki is tevens de grootste industriestad van het land (met voornamelijk machinebouw). De stad telt twee universiteiten, enkele hogescholen en tal van specialistische onderwijsinstellingen, zodat veel jongeren uit de rest van het land worden aangetrokken om in Helsinki te studeren.
Ook op cultureel gebied is de stad in Finland ongeëvenaard: Drie symfonieorkesten, de nationale opera en tal van theatergezelschappen vinden hier hun plek. Helsinki staat bekend als uitgaansstad: tal van restaurants, clubs en cafés zijn te vinden in met name het centrum.
Helsinki beschikt over uitstekende transportmogelijkheden: Het is de grootste import- en passagiershaven van het land. De luchthaven ligt in de noordelijke voorstad Vantaa. De stad heeft een uitgebreid busnetwerk; verder rijden er trams en een metro.
bewerk Geboren
- Adolf Erik Nordenskiöld (1832), geoloog, mineraloog en ontdekkingsreiziger
- Adolf Leander (1833), componist en dirigent
- Aino Ackté (1876), sopraan
- Väinö Tanner (1881), politicus (premier van Finland)
- Erik Heinrichs (1890), militair
- Aarre Merikanto (1893), componist
- Clas Thunberg (1893), schaatser
- Artturi Ilmari Virtanen (1895), biochemicus en Nobelprijswinnaar
- Lars Ahlfors (1907), wiskundige
- Mika Waltari (1908), auteur
- Birger Wasenius (1911), schaatser
- Tauno Marttinen (1912), componist en dirigent
- Tove Jansson (1914), auteur en illustrator
- Einojuhani Rautavaara (1928), componist en muziekpedagoog
- Paavo Haavikko (1931-2008), dichter, toneelschrijver en uitgever
- Lasse Mårtenson (1934), zanger
- Lill Lindfors (1940), zangeres
- Paul Kiparsky (1941), linguïst
- Tarja Halonen (1943), juriste en politica (president van Finland)
- Marion Rung (1945), zangeres
- Vesa-Matti Loiri (1945), acteur, muzikant en komiek
- Leo Linkovesi (1947), schaatser
- Kirka (1950), zanger (Kiril Babitzin)
- Markku Alén (1951), rallyrijder
- Kaija Saariaho (1952), componiste
- Riki Sorsa (1952), zanger
- Atso Almila (1953), componist en dirigent
- Jukka Linkola (1955), componist, dirigent en pianist
- Jouni Kaipainen (1956), componist
- Raine Ampuja (1958), componist en dirigent
- Tiina Rosenberg (1958), feministisch onderzoekster en theaterspecialiste
- Timo Forsström (1961), componist en musicus
- Mika Salo (1966), Formule 1-piloot
- Valentin Kononen (1969), snelwandelaar
- Linus Torvalds (1969), informaticus, ontwerper van de Linuxkernel
- Roope Latvala (1970), gitarist
- Joona Laukka (1972), wielrenner
- Sami Wolking (1973), basgitarist van Lordi
- Aki Parviainen (1974), speerwerper
- Uljas Pulkkis (1975), componist
- Matti Helminen (1975), wielrenner
- Jalmari Helander (1976), filmregisseur
- Ville Valo (1976), zanger van HIM
- Jalmari Helander (1976), filmregisseur
- Anu Nieminen (1977), badmintonspeelster
- Peter Kopteff (1979), voetballer
- Lauri Ylönen (1979), zanger van The Rasmus
- Eero Heinonen (1979), bassist van The Rasmus
- Pauli Rantasalmi (1979), gitarist van The Rasmus
- Antti Kempas (1980), snelwandelaar
- Hannu Haarala (1981), voetballer
- Ari-Pekka Nurmenkari (1983), kunstschaatser
- Tomi Nyman (1983), voetballer
| Bronnen, noten en/of referenties: |
|
bewerk Externe link
| Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Helsinki op Wikimedia Commons. |
| Hoofdsteden in Europa | |
|---|---|
|
Amsterdam · Andorra la Vella · Athene · Belgrado · Berlijn · Bern · Boedapest · Boekarest · Bratislava · Brussel · Chisinau · Dublin · Helsinki · Kiev · Kopenhagen · Ljubljana · Londen · |
