Jakas reklama 

 

C
Pojawienie się 1972
Paradygmat imperatywny (proceduralny)
Typowanie statyczne (słabe)
Implementacje Borland Turbo C, GCC, Microsoft Visual C
Pochodne K&R C, ANSI C, C99
Twórca Dennis Ritchie
Platforma sprzętowa wieloplatformowy
Platforma systemowa wieloplatformowy

C jest imperatywnym strukturalnym językiem programowania stworzonym na początku lat siedemdziesiątych przez Dennisa Ritchiego do programowania systemów operacyjnych i innych zadań niskiego poziomu.

Spis treści

edytuj Historia

Poprzednikiem języka C był interpretowany język B, który Ritchie rozwinął w język C. Pierwszy okres rozwoju języka to lata 1969-1973. W roku 1973 w języku C udało się zaimplementować jądro (ang. kernel) systemu operacyjnego Unix. W 1978 roku Brian Kernighan i Dennis Ritchie opublikowali dokumentację języka p.t. C Programming Language (wydanie polskie: Język ANSI C).

C stał się popularny poza Laboratoriami Bella (gdzie powstał) po 1980 roku i stał się dominującym językiem do programowania systemów operacyjnych i aplikacji. Na bazie języka C w latach osiemdziesiątych Bjarne Stroustrup stworzył język C++, który wprowadza możliwość programowania obiektowego.

edytuj Standardy

Standard języka C został zapisany w normie ISO 9899. Pierwsze wydanie tego dokumentu miało miejsce w 1990 roku (ISO 9899:1990) i było modyfikacją standardu ANSI: ANSI X3.159-1989 "Programming Language C". Język zgodny z tą wersją standardu określany jest nieformalnie jako C89. Od tego czasu powstało wiele uaktualnień tej normy. Ostatnia ma oznaczenie ISO 9899:1999 i została opublikowana w 1999 roku, język zgodny z tą normą określany jest nieformalnie jako C99. Standard C99 nie jest kompatybilny z C++.

edytuj Podstawowe elementy języka C

edytuj Komentarze

Komentarz blokowy umieszcza się między sekwencją znaków "/*" a "*/", a komentarz liniowy rozpoczyna się sekwencją "//" a kończy znakiem końca linii. Komentarz liniowy wprowadzono do obecnego standardu języka C (ISO 9899:1999) z języka C++.

/* To jest komentarz
 * blokowy. Zajmuje on
 * kilka linii */
 
// to jest komentarz liniowy

edytuj Słowa kluczowe

Lista słów kluczowych języka C na podstawie normy ISO/IEC 9899-1999 (C99). Istnieją zależne od implementacji rozszerzenia języka o inne słowa kluczowe jak np. asm.

auto enum restrict unsigned
break extern return void
case float short volatile
char for signed while
const goto sizeof _Bool
continue if static _Complex
default inline struct _Imaginary
do int switch
double long typedef
else register union

edytuj Typy podstawowe

Typ Typowe wielkości pamięci Uwagi
_Bool 1 bajt tylko w nowych wersjach
char 1 bajt  
unsigned char 1 bajt  
signed char 1 bajt  
int 2 lub 4 bajty  
unsigned int 2 lub 4 bajty  
short int 2 bajty  
unsigned short int 2 bajty  
long int 4 bajty  
unsigned long int 4 bajty  
long long int 8 bajtów tylko w nowych wersjach
unsigned long long int 8 bajtów tylko w nowych wersjach
float 4 bajty  
double 8 bajtów  
long double 8, 10 lub 12 bajtów  
float _Complex 8 bajtów tylko w nowych wersjach
double _Complex 16 bajtów tylko w nowych wersjach
long double _Complex 24 bajty tylko w nowych wersjach
float _Imaginary   tylko w nowych wersjach
double _Imaginary   tylko w nowych wersjach
long double _Imaginary   tylko w nowych wersjach
void    

Zmienne deklaruje się za pomocą prostej konstrukcji:

typ nazwa;

Należy pamiętać, że podane powyżej rozmiary zmiennych są jedynie orientacyjne i mogą się różnić w zależności od środowiska (np. jeśli w systemie zdefiniujemy znaki 16-bitowe, to zmiene typu char zajmują po 16 bitów; w systemach 64-bitowych zmienna long posiada zazwyczaj 64-bity).

Inną ważną sprawą jest szerokość słowa. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby słowo miało np. 7 bitów.

Wielu programistów nie zdaje sobie sprawy z powyższych problemów, co może być (i jest) przyczyną wielu błędów oprogramowania, a w rezultacie powstają różne luki w bezpieczeństwie oprogramowania.

edytuj Typy pochodne

enum nazwa { jeden, dwa };
struct nazwa {
    typ1 nazwa1;
    typ2 nazwa2;
};
union nazwa {
    typ1 nazwa1;
    typ2 nazwa2;
};
typ identyfikator : długość;
typ nazwaliczba;
typ *nazwa;
typ **nazwa;
typ_zwracany (*nazwa_wsk_do_funkcji)(typ nazwa_parametru1,typ nazwa_parametru2,...);

edytuj Instrukcje sterujące

edytuj Instrukcja if

Instrukcja if (ang. jeśli) to podstawowa instrukcja warunkowa w C – gdy warunek1 jest spełniony (zwraca wartość niezerową), wykonany zostanie kod zawarty w bloku ograniczonym klamrami. Instrukcje else if i else są opcjonalne, sprawdzane są wyłącznie, gdy podstawowy warunek nie jest spełniony.

if (warunek1) {
    instrukcje;
}
else if(warunek2){
    instrukcje;
}
else {
    instrukcje;
}

edytuj Pętla while

Pętla while (ang. dopóki) – instrukcja wykonuje kod zawarty w bloku ograniczonym klamrami tak długo, dopóki jej warunek jest spełniony (ma wartość różną od zera). Instrukcja sprawdza warunek przed wykonaniem ciała pętli. Pętla while może wykonywać się nieskończoną ilość razy, gdy wyrażenie nigdy nie przyjmie wartości 0, może także nie wykonać się nigdy, gdy wartość przed pierwszym przebiegiem będzie zerowa.

while (wyrażenie) {
 instrukcje;
}

Przykład

int x = 10;
while (x > 0)
{
  printf(".");
  --x;
}

Pętla będzie się wykonywać tak długo, jak zmienna x będzie dodatnia – wykona się więc 10 razy, drukując kropkę na standardowe wyjście.

edytuj Pętla do...while

Pętla do...while (ang. wykonuj...dopóki) jest podobna do pętli while z tą różnicą, że warunek sprawdzany jest po każdym wykonaniu pętli, a więc instrukcje w pętli zawsze wykonają się co najmniej raz.

do {
instrukcje;
}
while(warunek);

Przykład

int x = 0;
do
{
  printf(".");
}
while(x > 0);

Instrukcje w pętli wykonają się jeden raz i zostanie wydrukowana kropka na standardowe wyjście. Następnie sprawdzony będzie warunek pętli. W podanym przykładzie nie będzie spełniony, pętla zakończy więc działanie po jednym obiegu.

edytuj Pętla for

Diagram pętli for

Pętla for (ang. dla) jest rozwinięciem pętli while o instrukcję wykonywaną przed pierwszym obiegiem oraz dodatkową instrukcję wykonywaną po każdym przebiegu – najczęściej służącą jako licznik obiegów. Często zmienną liczącą kolejne wykonania ciała pętli nazywa się iteratorem.

for (wyrażenie1; wyrażenie2; wyrażenie3) {
  instrukcje;
}

Przed pierwszym sprawdzeniem warunku pętli wykonane zostanie wyrażenie1 (na diagramie oznaczone przez literkę A), następnie sprawdzony zostanie warunek umieszczony w wyrażeniu2 (literka B). Dopóki warunek będzie miał niezerową wartość logiczną, wykonywane będzie ciało pętli ograniczone klamrami, oraz – po każdym obiegu – wyrażenie3. Jeśli wyrażenie2 na początku jest fałszywe, ciało pętli nie wykona się wcale. Każde z wyrażeń można opuścić (nie opuszczając jednak towarzyszącego jej średnika) – zamiast nich domyślnie występować będzie wartość niezerowa. Ominięcie wszystkich wyrażeń lub tylko środkowego doprowadzi więc do powstania nieskończonej pętli.

Przykład

int x;
for (x = 10; x > 0; x--)
{
  printf(".");
}

Powyższa pętla jest równoważna przykładowi podanemu przy pętli while. Przed sprawdzeniem warunku zmienna x zainicjalizowana zostanie wartością 10. Następnie sprawdzony będzie warunek, który w tym przypadku zwróci wartość niezerową. Wykonane zostanie ciało pętli – na standardowe wyjście wydrukowana zostanie kropka. Następnie wykonana zostanie trzecia instrukcja – dekrementacja wartości x. Pętla wykona się dziesięciokrotnie, a zmienna x, służąca w tej pętli za iterator, po jej zakończeniu będzie miała wartość 0.

edytuj Instrukcja switch

Instrukcją decyzyjną switch (ang. przełącznik) zastąpić można wielokrotne wywoływanie instrukcji warunkowej if np. dla różnych wartości tej samej zmiennej – przykładowo, gdy zmienna może przyjąć 10 różnych wartości, a dla każdej z nich należy podjąć inne działanie.

switch (wyrażenie) {
     case wartość1 :
        instrukcje;
        break;
     case wartość2 :
        instrukcje;
        break;
     default :
        instrukcje;
        break;
}

Wyrażenie najczęściej jest zmienną o określonej wartości. Jeśli tą wartością jest wartość1, wykonywane są instrukcje następujące po odpowiedniej etykiecie case aż do następnej instrukcji przerywającej, z reguły break (instrukcja opuszczenia nie musi występować na zakończenie każdego bloku rozpoczętego przez case – wykonany zostanie wtedy kod następnych przypadków). Przypadek default jest opcjonalny, określa instrukcje wykonywane, gdy wartość zmiennej nie jest równa żadnemu z wyszczególnionych przypadków.

Przykład

int x;
scanf("%d", &x);
switch(x)
{
  case 1:
    printf("jeden");
    break;
  case 2:
    printf("dwa");
    break;
  default:
    printf("coś innego");
    break;
}

Powyższa instrukcja switch wczyta liczbę ze standardowego wejścia i wyświetli "jeden", jeśli podana liczba to 1, "dwa" jeśli podano 2 oraz "coś innego", jeśli podano jakąkolwiek inną wartość liczbową. W przypadku, gdyby program nie zawierał instrukcji break, podanie wartości 1 spowodowałoby wyświetlenie zarówno "jeden", jak i "dwa" oraz "coś innego".

edytuj Funkcje

Funkcje w C tworzy się za pomocą następującej składni:

klasa_pamieci typ nazwa(lista_parametrów)
{
  instrukcje;
  return wartość;
}

Klasa pamięci, określenie zwracanego typu oraz lista parametrów są opcjonalne. Jeżeli nie podano typu, domyślnie jest to typ liczbowy int, a instrukcję return kończącą funkcję i zwracającą wartość do funkcji nadrzędnej można pominąć. Listę argumentów tworzą wszystkie zmienne (zarówno przekazywane przez wartość jak i wskaźniki) wraz z określeniem ich typu. Dozwolona jest rekurencja, nie ma natomiast możliwości przeciążania funkcji (wprowadzonego m.in. w C++).

Przykład

int kwadrat(int x)
{
  return x*x;
}

Ta prosta funkcja zwraca podaną do niej liczbę podniesioną do kwadratu. Typ przekazanej do niej zmiennej oraz typ zwracany określony jest jako int. Definicja funkcji umieszczona musi być w głównej przestrzeni (poza wszelkimi innymi funkcjami), a wywoływać ją można z każdego miejsca w programie. Przykładowo, aby zmiennej n przypisać wartość kwadratu z 16, wywołać należy: int n = kwadrat(16);.

edytuj Przykłady

Hello, world

# include <stdio.h>
 
int main(void)
{
    printf ("Hello, world!\n");
    return 0;
}

W powyższym kodzie:

edytuj Krytyka języka C

Język C pozwala na wykonywanie niskopoziomowych operacji, przez co wiele prostych błędów programistycznych nie jest wykrywanych przez kompilator, a przy wykonywaniu programu ujawniają się dopiero po jakimś czasie i w przypadkowych miejscach. Twórcy języka chcieli uniknąć sprawdzeń w czasie kompilacji i wykonywania programu, bo były one zbyt kosztowne czasowo, gdy C był implementowany po raz pierwszy. Z czasem powstały zewnętrzne narzędzia do wykonywania części z tych sprawdzeń. Nic nie przeszkadza implementacji języka w dostarczaniu takich sprawdzeń, ale też nie są one wymagane przez oficjalne standaryzacje.

Używanie języka C wymaga od programisty dokładnego zrozumienia pisanego kodu źródłowego, łącznie z mechanizmami kompilacyjnymi, dodatkowo komplikowanymi nieprzenośnością między platformami i kompilatorami, jak również rygorystycznego przestrzegania dobrych praktyk, szczególnie w odniesieniu do funkcji obsługujących wszelkiego rodzaju buforowania. Podobnie brak standaryzacji bibliotek wyższego poziomu jest powodem do uznania C za język niezalecany dla początkujących. Jednakże wiele z tych niedogodności można zniwelować tworząc własne elastyczniejsze rozwiązania. Pod względem zastosowań praktycznych C nie ustępuje innym językom, traci w stosunku do nich, gdy wziąć pod uwagę czas i inne środki niezbędne do implementacji porównywalnych systemów.

edytuj Niedostępne właściwości

C był tworzony jako mały i prosty język, co niewątpliwie przyczyniło się do jego popularności, ponieważ nowe kompilatory języka mogły być szybko tworzone na nowe platformy. Relatywnie niskopoziomowa natura języka daje programiście dokładną kontrolę nad tym co robi komputer, jednocześnie pozwalając na specjalne dostosowanie i agresywne optymalizacje na konkretnych platformach. Pozwala to na szybkie działanie kodu nawet na ograniczonym sprzęcie, na przykład w systemach wbudowanych.

C nie zawiera wielu właściwości dostępnych w innych językach programowania:

Wiele z tych właściwości jest dostępnych w różnych kompilatorach jako dodatkowe rozszerzenia lub może zostać dostarczone przez zewnętrzne biblioteki albo zasymulowane przez odpowiednią dyscyplinę przy programowaniu. Na przykład, w większości języków zorientowanych obiektowo, funkcje-metody mają specjalny wskaźnik "this", który wskazuje na aktualny obiekt. Przekazując ten wskaźnik jako zwykły argument funkcji podobna funkcjonalność może zostać uzyskana w C. Gdy w C++ napisano by:

stack->push(val);

w C można zapisać:

push(stack,val);

Możliwości graficzne można rozszerzyć poprzez:

edytuj Niezdefiniowane zachowania

Wiele operacji w C mających niezdefiniowane zachowanie nie jest sprawdzanych w czasie kompilacji. W przypadku C, "niezdefiniowane zachowanie" oznacza że zachowanie nie jest opisane w standardzie i co dokładnie się stanie nie musi być opisane w dokumentacji danej implementacji C. W praktyce czasami poleganie na niezdefiniowanych zachowaniach może prowadzić do trudnych w rozpoznaniu błędów. Zachowania te mogą różnić się między kompilatorami C. Głównym celem pozostawienia niektórych zachowań jako niezdefiniowane jest pozwolenie kompilatorowi na generowanie bardziej wydajnego kodu dla zdefiniowanych zachowań, co jest ważne dla głównej roli języka C jako języka implementacji systemów; unikanie niezdefiniowanych zachowań jest odpowiedzialnością programisty. Przykłady niezdefiniowanych zachowań:

Wszystkie te operacje to błędy programistyczne, które mogą się zdarzyć w wielu językach programowania; C przyciąga krytykę ponieważ jego standard wyraźnie wylicza wiele przypadków niezdefiniowanego zachowania, także tam, gdzie mogło by ono zostać dobrze zdefiniowane i nie zawiera żadnego mechanizmu obsługi błędów w czasie wykonywania programu.

edytuj Alokacja pamięci

Automatycznie i dynamicznie alokowane obiekty nie są koniecznie zainicjalizowane; początkowo mają niezdefiniowane wartości (zwykle zbiór bitów który akurat był poprzednio w danym miejscu w pamięci, który nawet może nie reprezentować żadnej prawidłowej wartości dla danego typu danych). Gdy program próbuje odczytać taką niezainicjalizowaną wartość, rezultat jest niezdefiniowany. Wiele współczesnych kompilatorów próbuje wykryć i ostrzec przed tym problemem, ale pojawiają się błędy pierwszego i drugiego rodzaju.

Innym częstym problemem jest konieczność ręcznej synchronizacji użycia pamięci na stercie. Na przykład, gdy jedyny wskaźnik na przydzieloną pamięć wyjdzie poza zasięg lub gdy jego wartość się zmieni przed wywołaniem na nim free (), to pamięć nie może zostać już odzyskana do dalszego użycia i jest stracona do końca działania programu. Zjawisko to nazywa się wyciekiem pamięci. Odwrotnie, możliwe jest zwolnienie pamięci zbyt wcześnie i mimo to dalsze odwoływanie się do niej; ponieważ system alokacji pamięci może ją w każdej chwili wykorzystać do innych celów, dochodzi do nieprzewidywalnych zachowań programu, gdy dane miejsce pamięci ma wielu użytkowników jednocześnie uszkadzających sobie nawzajem dane. Zwykle symptomy te pojawiają się w miejscach programu zupełnie oddalonych od faktycznego błędu. Błędy te można ograniczyć przez użycie dodatkowego odśmiecacza lub RAII.

edytuj Wskaźniki

Wskaźniki są głównym źródłem zagrożeń w języku C. Ponieważ mogą zwykle wskazywać na dowolny obszar pamięci, prowadzić to może do niepożądanych efektów. Nawet odpowiednio używane wskaźniki wskazujące na bezpieczne miejsca, mogą zostać przypadkiem przeniesione na miejsca niebezpieczne przez użycie nieodpowiedniej arytmetyki wskaźników; pamięć na którą wskazują może być zwolniona i użyta już na coś innego (zwisający wskaźnik); mogą być niezainicjalizowane (dziki wskaźnik), lub mogą mieć bezpośrednio przypisaną wartość poprzez rzutowanie, unię, lub inny uszkodzony wskaźnik. Ogólnie C pozwala na swobodną manipulację i konwersję typów wskaźników, chociaż kompilatory zwykle dostarczają opcje różnego poziomu ich kontroli. Inne języki niwelują problemy ze wskaźnikami poprzez użycie bardziej ograniczoncych typów referencji.

edytuj Tablice

Chociaż C wspiera tablice statyczne, nie jest wymagane, aby sprawdzany był zasięg ich indeksów. Na przykład, można zapisać w szóstym elemencie tablicy pięcioelementowej, powodując nadpisanie innej pamięci. Ten rodzaj błędu, przepełnienie bufora, jest źródłem wielu problemów z bezpieczeństwem komputerowym. Z drugiej strony, ponieważ technologia eliminacji sprawdzania zasięgu tablic praktycznie nie istniała w czasie tworzenia języka C, sprawdzanie zasięgu miało duży narzut czasu działania programu, zwłaszcza w obliczeniach numerycznych. Kilka lat później, niektóre kompilatory Fortranu miały przełącznik do włączania lub wyłączania sprawdzania zasiegu tablic. Byłoby to jednak dużo mniej użyteczne w języku C, gdzie argumenty o typie tablicowym są przekazywane przez zwykłe wskaźniki.

Tablice wielowymiarowe są często używane w algorytmach numerycznych (zwłaszcza z algebry liniowej) do zapisu matryc. Struktura tablicy w języku C jest bardzo dobrze przystosowana do tego zadania. Ponieważ zmienne są przekazywane jedynie jako proste wskaźniki, zasięg tablicy musi być znany i stały lub osobno przekazywany do funkcji korzystających z nich i dostęp do tablic dynamicznych nie może być realizowany za pomocą podwójnego indeksu (obejściem jest użycie dodatkowej tablicy "rzędu" wskaźników do kolumn). Problemy te są omówione w książce Numerical Recipes in C, rozdział 1.2, strona 22ff.

C99 wprowadził tablice o zmiennym rozmiarze, które rozwiązują niektóre problemy ze zwykłymi tablicami z C.

edytuj Składnia

Chociaż naśladowana przez wiele języków z powodu jej popularności, składnia C jest często uznawana za jeden z jego słabszych punktów. Na przykład, Kernighan i Ritchie mówią w drugiej edycji The C Programming Language "C, tak jak każdy inny język, ma swoje słabe punkty. Niektóre operatory mają zły priorytet; niektóre części składni mogłyby być lepsze." Niektóre konkretne problemy to:

edytuj Oszczędność wyrażenia

Jedną z krytyk C jest jego możliwość tworzenia ponad miarę zwięzłych fragmentów kodu. Klasyczny przykład pojawiający się w K&R to poniższa funkcja kopiująca zawartość ciągu znaków wskazywanego przez t do ciągu znaków wskazywanego przez s:

void strcpy(char *s, char *t)
{
    while (*s++ = *t++);
}

W tym przykładzie, s i t to wskaźniki na pierwsze elementy tablic znaków zakończonych wartościami null. Każde przejście pętli wyrażenia while wykonuje poniższe operacje:

Powyższy kod może zostać zapisany jako:

void strcpy(char *s, char *t)
{
    char aux;
    do {
        *s = *t;
        aux = *s;
        s++;
        t++;
    } while (aux != '\0');
}

Przy użyciu współczesnego optymalizującego kompilatora powyższe dwie funkcje skompilują się do identycznej sekwencji instrukcji procesora, więc mniejszy kod programu nie koniecznie oznacza mniejszy kod wynikowy. W bardziej rozwlekłych językach programowania takich jak Pascal, podobna iteracja wymagałaby wielu poleceń. Dla programistów C, ekonomia stylu jest idiomatyczna i pozwala na krótsze wyrażenia; dla krytyków możliwość zrobienia zbyt wiele w jednej linii kodu C prowadzi do problemów z czytelnością kodu.

edytuj Ciekawostki

Corocznie organizowany jest konkurs IOCCC (International Obfuscated C Code Contest) prezentujący najbardziej "zaciemnione" (trudne do odczytania) programy w języku C.

Osobliwością języka C jest sposób traktowania tablic[1], a szczególności ich indeksowania. W zasięgu deklaracji:

int i,t10;

dostęp do np. drugiego elementu tablicy t uzyskuje się poprzez zapis:

i = t1;

Jednakże (w odróżnieniu od większości innych języków programowania) symbol "[]" nie jest tylko elementem składni (jak np. w Pascalu), ale również operatorem, który przez kompilator traktowany jest następująco:

i = *(t + 1);

Ponieważ dodawanie jest przemienne, przemienny jest również operator "[]" (sic!), a to oznacza, że poniższy fragment kodu (mimo dość zaskakującego zapisu) jest poprawny i równoważny przytoczonemu powyżej:

i = 1t;

Cechy tej nie mają nawet te języki, których składnia wywodzi się z C, jak np. Java, JavaScript czy Perl.

Inną ciekawostką jest istnienie w C tzw. operatora połączenia, zapisywanego jako "," (przecinek). Operator ten powoduje obliczenie najpierw wartości lewego argumentu, potem prawego, a wartością i typem całego wyrażenia jest wartość i typ prawego argumentu. Może to powodować nieoczekiwane skutki, jeśli program kodowany jest przez początkującego i mało uważnego programistę. Poniższy fragment kodu (który mógłby powstać jako skutek pomylenia kropki dziesiętnej z przecinkiem) zostanie przez kompilator potraktowany jako poprawny, a wartością zmiennej x stanie się 5.0 (sic!):

float x;
 
x = (2,5);

Zastawiający jest również fakt wybrania dwuznaku /* jako otwarcia komentarza (było to najprawdopodobniej zapożyczenie z języka PL/I), można sobie bowiem wyobrazić fragment poprawnego kodu, który w sposób absolutnie niezgodny z intencją programisty niespodziewanie otwiera komentarz. Oto przykład:

int i = 5, *p = &i;
 
i = i/*p;

Intencją programisty było tu podzielenie zmiennej i przez wartość wyłuskaną spod wskaźnika p, jednak kompilator znajdzie w kodzie nie dzielenie ("/") i wyłuskanie ("*"), a otwarcie komentarza ("/*"). Problem rozwiązuje wstawienie do wyrażenia jednej spacji:

int i = 5, *p = &i;
 
i = i/ *p;

edytuj Zobacz też

Wikibooks
Zobacz publikację na Wikibooks:
C

Przypisy

edytuj Literatura

edytuj Linki zewnętrzne


. - . - . - . - . felgi Przeprowadzki gry Akcesoria GSM ekstrakt waniliowy platformy do stepowania apteki jednoręki bandyta poker stroje sportowepapugi Papuga papużka | Gryzmoły | Gryzmoły | Artykuły | Teksty | Faraon | Zemsta streszczenie | Proces | Kamienie na szaniec | Faust | Dzieje Tristana i Izoldy | Kurs toles Warszawa | Gryzio.pl - zwierzeta | Najlepsze szkoły języka angielskiego warszawa Tanio i skutecznie | Chomiki