Oko Opatrzności lub wszystkowidzące oko to symbol oka otoczonego przez promienie światła lub glorii, zwykle zamknięte w trójkącie. Jest czasem interpretowane jako symbol oka Boga pilnującego ludzi (zobacz Opatrzność).
Spis treści |
edytuj Pochodzenie
Symbol w obecnej formie pojawił się po raz pierwszy na zachodzie w XVII i XVIII wieku, ale symbole wszystko-widzącego oka mają swoje źródło w mitologii egipskiej i symbolu Oka Horusa. XVII-wieczne obrazy Oka Opatrzności czasami pokazują je w otoczeniu obłoków. W późniejszym okresie symbol oka w zamkniętym trójkącie zaczął być postrzegany jako symbol Trójcy Świętej w religii Chrześcijańskiej.
 Oko Ra, głównego Boga starożytnych Egipcjanians, nazywany również Okiem Horusa |
 Rycina alchemiczna, przedstawiająca wszystkowidzące oko Boga unoszące się w powietrzu |
 Chrześcijańska wersja Oka Opatrzności, wyraźnie zaznaczająca trójkąt reprezentujący Trójcę Świętą |
 Oko Opatrzności na wieży Katedry w Akwizgranie |
edytuj Polska
W Polsce Oko Opatrzności głęboko wrosło w świadomość odbiorców jako symbol boskości.
W Pszczynie przy ul. Ratuszowej znajduje się Kamienica pod Okiem Opatrzności, która swoje miano zyskała od umieszczonego na fasadzie właśnie Oka Opatrzności. Motyw ten znajduje się również w fasadach polskokatolickiej świątyni św. Kazimierza w Poznaniu oraz Kościele św. Jana Jerozolimskiego w Poznaniu ołtarzu wielkim w Kościele parafialnym św. Wojciecha w Jeleśni a także w kościele Opatrzności Bożej w Bielsku-Białej.
edytuj Wolnomularstwo
Oko Opatrzności pojawia się również jako część ikonografii wolnomularskiej. Reprezentuje wszystkowidzące oko Boga, a także jest przypomnieniem, że działania Masonów są zawsze obserwowane przez Boga (który w Wolnomularstwie jest przedstawiany jako Wielki Architekt Wszechświata).
edytuj Kaodaizm
Kaodaizm używa Oka Opatrzności jako symbolu Boga.
edytuj Obecnie i w ostatnim okresie
- Deklaracja Praw Człowieka i Obywatela, której oficjalna wersja zapożyczyła ikonografię Dziesięciu Przykazań
- Estoński banknot 50 koron zawiera motyw wszystkowidzącego oka. Zobacz też Korona estońska.
- We Władcy Pierścieni J.R.R. Tolkiena Sauron posiada wszystkowidzące oko. W animowanej wersji Powrót Króla, insygnia oddziałów Saurona przypominają bardzo Oko Horusa. W filmowej wersji trylogii wyreżyserowanej przez Petera Jacksona sam Sauron jest przestawiony jako oko.
- Logo firmy Steve Jackson Games.
- Logo aplikacji komputerowej The All-Seeing Eye, stworzonej by pomóc graczom internetowym w odnajdywaniu serwerów gier.
- Piramida i motyw wszystkowidzącego oka znajdują się na okładkach albumów grup 13th Floor Elevators, The Prize Fighter Inferno, My Brother's Blood Machine oraz Klaxons.
- Oko Opatrzności zostało zaproponowane jako symbol planety Eris.
- Oko Opatrzności znajduje się okładce książki Oko w Piramidzie (Trylogia Illuminatus!).
- Madonna ma ten symbol na plecach swojej kurtki dżinsowej w filmie Rozpaczliwie Szukając Susan.
- Piosenkarz Michael Jackson używa tego symbolu by pokazać swoją "boskość" ikony pop-kultury w niektórych ze zwych wideoklipów.
- Biuro IAO
- Kilka bractw na amerykańskich college'ach ma Oko Opatrzności na mundurkach lub odznakach, np. Delta Tau Delta, Phi Kappa Psi, and Delta Kappa Epsilon.
