| Pchła | |
 Pchła widziana pod mikroskopem elektronowym |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarioty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | stawonogi |
| Gromada | owady |
| Podgromada | uskrzydlone |
| Rząd | pchły |
| Nazwa systematyczna | |
| Siphonaptera | |
| Latreille, 1825 | |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Pchły (Siphonaptera, Aphaniptera) - owady zaliczane do podgromady owadów uskrzydlonych. Są wtórnie bezskrzydłe. Zewnętrzne pasożyty kręgowców. Pchły posiadają silnie rozwinięte odnóża, umożliwiające im długie skoki. Narządy gębowe pchły są typu kłująco-ssącego, całe ciało pokrywa twardy oskórek ze szczecinkami lub ząbkami skierowanymi do tyłu. Znanych jest około 1500 gatunków pcheł.
Spis treści |
edytuj Najpospolitsze gatunki
- pchła ludzka (Pulex irritans)
- pchła szczurza (Xenopsylla cheopis)
- pchła piaskowa (Tunga penetrans)
- pchła kocia (Ctenocephalides felis)
- pchła psia (Ctenocephalides canis)
edytuj Problemy zdrowotne powodowane przez pchły
- Wywołują Alergiczne Pchle Zapalenie Skóry (APZS).
- Przenoszą tasiemce psie (dipilidium) u psów, kotów i ludzi, a zwłaszcza małych dzieci.
- Doprowadzają u młodych zwierząt do znacznej utraty krwi i anemii.
- Roznoszą zarazki chorobotwórcze (dżumy, tularemii, wąglika, riketsje gorączki śródziemnomorskiej i endemicznego duru mysiego) i wirusa białaczki kociej (ang. FeLV).
edytuj Cykl rozwojowy pcheł
- Dorosłe pchły atakują zwierzęta i ssą krew. W ciągu doby potrafią jej wypić 20 razy więcej, niż same ważą. W przypadku braku swojego preferowanego żywiciela poszukują innych, na przykład ludzi. Po 1-2 dniach zaczynają składać jaja.
- Zależnie od gatunku jedna pchła w trakcie swojego życia może złożyć 600-2000 jaj. Najczęściej są składane na skórze (w sierści) zwierzęcia, a następnie spadają z niego w miejscach jego przebywania.
- Wykluwające się z jaj larwy chowają się w miejscach, gdzie światło nie ma dostępu; w mieszkaniach np. w dywanach, wykładzinach czy pod meblami. Żywią się między innymi odchodami dorosłych osobników, przypominającymi czarne ziarenka piasku.
- Larwy przekształcają się w kokonach w dorosłe osobniki. Jeśli w środowisku znajdują się żywiciele (zwierzęta), wytwarzane przez nich wibracje podłoża i ciepło powodują, że pchły uwalniają się z kokonów i atakują. Pchły zamknięte w kokonach potrafią przeżyć parę miesięcy czekając na żywiciela.
Zależnie od temperatury cały cykl rozwojowy (1-4) trwa nie dłużej niż 2 - 3 tygodnie. W niskich temperaturach cykl rozwojowy pcheł jest zahamowany.
edytuj Zwalczanie pcheł
edytuj Środki o niskiej skuteczności (prewencyjne)
- Częste odkurzanie
- Szampony przeciwpchelne
- Pudry przeciwpchelne
- Obroże przeciwpchelne
edytuj Środki o umiarkowanej skuteczności
- Usunięcie i wypranie lub umycie w wodzie z octem wszystkich tkanin np. dywanów, narzut znajdujących się w pomieszczeniach zainfekowanych przez pchły (patrz punkt 3. cyklu rozwojowego pcheł).
- Zastosowanie uniwersalnych preparatów owadobójczych w aerozolu przeciwko owadom biegającym (działają prawie wyłącznie na dojrzałe osobniki).
- Zastosowanie elektrycznych maszynek owadobójczych przeciwko owadom latającym. Pchły kierują się zmysłem temperaturowym i w pomieszczeniu gdzie nie ma innych źródeł ciepła są wabione przez rozgrzaną maszynkę.
edytuj Środki o dużej skuteczności
- Proszki owadobójcze rozsypywane w ciemnych miejscach mieszkania np. pod łóżkami (patrz punkt 3 cyklu rozwojowego pcheł).
- Nowoczesne krople typu SPOT ON wcierane w punkty na ciele zwierząt domowych porażają system nerwowy pcheł oraz niszczą ich jaja.
Krople są dostępne u weterynarza oraz w sklepach zoologicznych. Koszt "dwumiesięcznych" kropli dla 20-kilogramowego psa to około 25 złotych (stan na wrzesień 2005).
- Nowoczesne aerozole lub atomizery owadobójcze dostępne u weterynarza.
- W skrajnych przypadkach należy wezwać firmę profesjonalnie zajmującą się dezynsekcją.
