Reinhard Tristian Eugen Heydrich (ur. 7 marca 1904 Halle, zm. 4 czerwca 1942 Praga) — wysoki niemiecki dygnitarz nazistowski, i jeden z kierowników hitlerowskiego aparatu terroru oraz SS-Obergruppenführer i generał policji. Ze względu na swe zbrodnie, często nazywany "Archaniołem Zła".
Spis treści |
edytuj Lata 1922-1932
W 1922 roku wstąpił do niemieckiej marynarki wojennej (Reichsmarine) jako podchorąży, skąd po aferze obyczajowej w 1931 roku zwolniono go w stopniu porucznika. Po tym poznał młodą Linę von Osten, która została jego żoną. Miał z nią 3 synów (jeden z nich zmarł w wyniku wypadku samochodowego w 1943 roku) oraz córkę Marthę. Zaangażowanie rodziny Liny w NSDAP pomogło, gdy przedsiębiorcza małżonka zaaranżowała spotkanie Heydricha z Himmlerem w Monachium. Od czerwca 1931 roku był członkiem partii nazistowskiej NSDAP, jako członek SS miał nr 10120. Za Heydrichem ciągnęła się plotka o jego rzekomym żydowskim pochodzeniu. Podejrzenia podkreślał "nienordycki", nieomal dość semicki wygląd jego ojca. Sam Reinhard był ideałem Aryjczyka, Heinrich Himmler, Reichsfuhrer SS "od pierwszego momentu był zachwycony <<nordyckim wyglądem>> kandydata"[1] [2]. Pomówienia te wynikały z pomyłki, która zaszła podczas pisania notatki leksykalnej o ojcu Reinharda Heydricha, Bruno. W ósmym wydaniu "Leksykonu muzyki Hugo Reimanna", możemy przeczytać "Heydrich, Bruno (właściwie Süß)". Plotka ta została zdementowana przez zainteresowanego, a późniejsze wydania nie miały już przypisu o rzekomych żydowskich korzeniach Brunona Heydricha. Podejrzenia te brały się stąd, ze matka Brunona po śmierci męża, wyszła ponownie za mąż. Jej nowy małżonek nosił nazwisko Süß, ale nie był Żydem, co potwierdziła tzw. lista genealogiczna (Anhenliste). Jednak gorliwe zaprzeczenia Brunona Heydricha, a później Reinharda nic nie dały, a do przyszłego szefa SD przylgnęły przydomki "biały Mojżesz" lub "Süß" (niem. określenie Żyda od tytułu filmu Veita Harlana Jud Süß). Powodowało to jego izolację w najbliższym otoczeniu, stworzył wtedy swój własny świat. Pomyłka sprzed 16 lat po raz kolejny dała o sobie znać w roku 1932, kiedy Rudolf Jordan napisał do szefa organizacyjnego NSDAP Strassera list: "Doszło o moich uszu (...)istnieją powody, że zamieszkały w Halle Bruno Heydrich jest Żydem. Jako załącznik przesyłam panu wyciąg z "Leksykonu muzyki" Reimanna z 1916 r., z którego może Pan się dowiedzieć bliższych szczegółów. Może wskazane byłoby, aby wydział personalny zbadał ostatecznie tę sprawę"[3]. Strasser zlecił dochodzenie dr Achimowi Gerckemu. W ekspertyzie doktora znajdowało się jasne stwierdzenie, że Reinhard Heydrich nie posiada żadnej domieszki krwi żydowskiej ani kolorowej. Mimo dowodów Himmler miał wykorzystywać fakt domniemanego żydowskiego pochodzenia Heydricha, aby młody i ambitny Reinhard Heydrich nie próbował odsunąć go ze stanowiska.
Mając wielki talent odziedziczony po matce często grał na skrzypcach. Rodzice w Saksonii prowadzili szkołę muzyczną. Uprawiał również z zamiłowaniem szermierkę, reprezentował także Rzeszę podczas zawodów zajmując 1 miejsce.
edytuj Lata 1932-1939
W lipcu 1932 roku otrzymał od Heinricha Himmlera polecenie stworzenia partyjnej służby bezpieczeństwa SD. Oprócz tego od marca 1933 roku był kierownikiem bawarskiej policji politycznej. W kwietniu 1934 roku został również szefem Tajnej Policji Państwowej (Gestapo) w Berlinie. Od stycznia 1935 roku był szefem Głównego Urzędu SD. Stał się zastępcą Himmlera i według niektórych, osobą numer trzy w nazistowskim aparacie władzy. W 1936 roku został kierownikiem policji bezpieczeństwa (Sipo) w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych Rzeszy. Od 27 września 1939 do śmierci był szefem Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA) i w ten sposób podlegały mu prawie wszystkie służby bezpieczeństwa i policyjne III Rzeszy.
edytuj Lata 1939-1942
W 1939 kierował akcją o kryptonimie Tannenberg, której celem była eksterminacja polskiej warstwy przywódczej i inteligencji. W jej wyniku zamordowano ponad 20 000 Polaków.
W roku 1939 doprowadził do tzw. "Prowokacji gliwickiej". Alfreda Naujocksa wyznaczył do zadania, które polegało na zaatakowaniu rozgłośni radiowej w Gliwicach, pojmaniu pracowników przez przebranych Niemców oraz wygłoszenie prowokacyjnego antyniemieckiego oświadczenia. Rzekoma napaść na radio była pretekstem do ataku na Polskę. Następnie w tym samym roku zorganizował akcję pojmania brytyjskich agentów z przygranicznego miasta w Holandii. Akcją tą dowodził zaufany człowiek Heydricha, Walter Schellenberg.
Heydrich 29 czerwca 1941 wydał rozkaz, w którym polecał wszystkim tzw. Einsatzgruppen policji i służb bezpieczeństwa (tzn. SS i SD) wykorzystanie polskich kół antykomunistycznych i ich nastrojów antyżydowskich do oczyszczenia z Żydów terenów polskich nowo zdobytych na Sowietach. Miało to być zrobione tak, aby nie pozostał żaden ślad wskazujący na SS.
20 stycznia 1942 roku był organizatorem konferencji w Wannsee, której celem było omówienie realizacji decyzji Hitlera dotyczącego wymordowania Żydów, nazywanego przez nazistów "ostatecznym rozwiązaniem kwestii żydowskiej w Europie". Ciekawostką jest, że sam Reinhard Heydrich był Mischlingiem. Według standardów III Rzeszy nie był czysty rasowo, ponieważ posiadał żydowskich przodków.
23 września 1941 roku został oddelegowany z Berlina do Protektoratu Czech i Moraw obejmując funkcję protektora. Zajął miejsce Konstantina von Neuratha. W stosunku do podległej mu ludności stosował metodę "kija i marchewki". Zachęcał Czechów i Słowaków do współpracy z okupantem, dawał podwyżki a także nadzieję, iż podporządkowująca się ludność nie będzie represjonowana. Uległość mieszkańców protektoratu uwidoczniła się nawet w momencie zamachu na Heydricha. Mieszkańcy Pragi obecni przy rannym protektorze pomagali mu, a nawet ścigali zbiegających zamachowców.
27 maja 1942 roku Heydrich został ciężko ranny w zamachu dokonanym na przedmieściach Pragi przez czeskich cichociemnych - Jozefa Gabčika, Jana Kubiša i Josefa Valčíka (operacja Anthropoid). Osiem dni później Heydrich zmarł w wyniku zakażenia krwi. W ramach odwetu za jego śmierć czeskie wsie Lidice i Leżaki zostały zrównane z ziemią, a ich ludność wymordowana bądź wywieziona do obozów koncentracyjnych.
edytuj Zainteresowania lotnicze
Oprócz pierwszoplanowej kariery w aparacie bezpieczeństwa, Heydrich prawdopodobnie z przyczyn ambicjonalnych zainteresował się lotnictwem i pomimo zaawansowanego wieku jak na pilota, ukończył w 1940 kurs pilota myśliwskiego. W kwietniu 1940 latał w stopniu majora w jednostce myśliwskiej II/JG 77 w Norwegii na myśliwcu Bf 109E, zajmując się równolegle sprawami urzędowymi. 13 maja 1940 rozbił samolot podczas startu i został ranny. Służył na froncie w Norwegii i Holandii do maja, lecz bez efektów bojowych. Ponownie wrócił samowolnie do latania bojowego w połowie lipca 1941, po ataku Niemiec na ZSRR, ignorując zakaz Himmlera. Latał na swoim osobistym samolocie Bf 109E-7 w składzie II/JG 77 z lotniska Balti na południowym odcinku frontu wschodniego (powodując wielkie obawy dowództwa dywizjonu z uwagi na swoje niedoświadczenie bojowe i konieczność jego ochrony). 22 lipca 1941 jego samolot został uszkodzony nad terenem radzieckim i wylądował przymusowo na pasie "ziemi niczyjej", po czym zdołał uciec ku niemieckim liniom. Mimo ponownego zakazu latania wydanego mu przez Himmlera, wrócił jeszcze na front i latał przez krótki czas w składzie II/JG 52 pod koniec 1941. Pomimo braku sukcesów bojowych, został uhonorowany Żelaznym Krzyżem II klasy (1940) i I klasy (1941) i srebrną frontową odznaką lotniczą.
edytuj Źródła
1. Kessler, L. Heydrich - posłaniec śmierci, Warszawa 2000.
2. Mario R. Dederchis, Heydrich: twarz zła, Wydawnictwo Dolnośląskie 2008
Przypisy
- ↑ Mario R. Dederchis, Heydrich: twarz zła, Wydawnictwo Dolnośląskie 2008, s. 42
- ↑ wybitny historyk, profesor uniwersytetu monachijskiego Friedrich Glum, pisze na kartach swej książki Narodowy socjalizm (1962) pisał: Przewodniczącym konferencji w Wannsee był Reinhard Heydrich, syn rdzennego Żyda... (s. 413)
- ↑ Mario R. Dederchis, Heydrich: twarz zła, Wydawnictwo Dolnośląskie 2008 s. 50, 51
edytuj Zobacz też
edytuj Linki zewnętrzne