 |
Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. Adnotacja: uźródłowić wszelkie dane liczbowe. |
Religia w Unii Europejskiej
Większość ludności zamieszkującej Europę to chrześcijaniepotrzebne źródło. Nie sposób określić dokładnej liczby chrześcijan, ponieważ w niektórych krajach, takich jak Francja, Belgia i Luksemburg konsekwentnie i dosłownie przestrzega się świeckości państwa i państwowe instytuty statystyczne i publiczne ośrodki badawcze nie zbierają informacji na temat denominacji religijnych. Z kolei w innych krajach, w których nie ma formalnego rozdziału Kościoła od państwa, jak w Wielkiej Brytanii, Danii czy Grecji i gdzie obywatele z założenia są członkami Kościołów państwowych, liczba chrześcijan jest wysoce zawyżona. W krajach tych przynależność do Kościołów państwowych jest jedną z wielu oznak tożsamości narodowej, rzadziej natomiast oznacza identyfikację z określonymi doktrynami religijnymi. Europejskie chrześcijaństwo tradycyjnie podzielone jest na trzy odłamy: katolicyzm, protestantyzm i prawosławie. Katolicyzm jest dominującym wyznaniem w Irlandii, Portugalii, Hiszpanii, Francji, Luksemburgu, Belgii, wschodnich i południowych prowincjach Holandii, południowych i zachodnich landach Niemiec, Austrii, Włoszech, Malcie, Słowenii, Węgrzech, Słowacji, Czechach, Polsce, Litwie oraz w południowo-wschodnich okręgach Łotwy. Protestantyzm tradycji luterańskiej dominuje w środkowych, wschodnich i północnych landach Niemiec, Danii, Szwecji, Finlandii, Estonii i Łotwie; tradycji kalwińskiej i prezbiteriańskiej najliczniejszy jest w środkowej i północnej Holandii, wschodnich Węgrzech i w Szkocji; zaś anglikańskiej w Anglii, Walii i Irlandii Północnej. Natomiast prawosławie jest dominującym wyznaniem na Cyprze, w Grecji, Bułgarii, Rumunii i wschodnich rejonach Łotwy i Estonii.
We Francji, Niemczech i Wielkiej Brytanii żyją największe w Europie Zachodniej społeczności żydowskie, ale w całej Unii wyznawców judaizmu jest bardzo niewielu, około 1 - 1,5 miliona (0,2 - 0,3% populacji). Wyznawcy islamu stanowią około 17 - 20 milionów, czyli około 3,4 - 4,0% populacji. Muzułmanie w znacznej większości są ludnością o rodowodzie imigranckim, którzy począwszy od lat 60. XX wieku do krajów Europy Zachodniej zaczęli być ściągani z Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu jako tania siła robocza, lub którzy zaczęli napływać w poszukiwaniu lepszych warunków życia. Wielu innych mieszkańców Unii o rodowodzie imigranckim także pozostało przy swych tradycyjnych wyznaniach i w niektórych krajach stanowią całkiem sporą mniejszość religijną, jak np. sikhowie, hinduiści, bahaiści, rastafarianie, spirytualiści i wyznawcy voodoo w Holandii i Wielkiej Brytanii. W krajach Europy Zachodniej wielu wyznawców zdobyły religie wschodnie oraz nowe religie i sekty, np. buddyzm, krysznaizm, neopogaństwo, New Age, scjentologia i w śladowych ilościach satanizm. Buddyzm jest jedną z najdynamiczniej rozprzestrzeniających się religii w Unii, a sporą część wyznawców stanowią konwerci z chrześcijaństwa. Dziś w całej Unii żyje około 2 - 2,5 miliona buddystów, czyli około 0,4 - 0,5% populacji Unii. Najbardziej zróżnicowanymi religijnie są obszary zurbanizowane, a zwłaszcza wielokulturowe metropolie zachodnioeuropejskie, takie jak: Dublin, Glasgow, Londyn, Leeds, Liverpool, Sheffield, Manchester, Brighton, Birmingham, Amsterdam, Rotterdam, Haga, Utrecht, Antwerpia, Gandawa, Bruksela, Charleroi, Liège, Luksemburg, Strasbourg, Paryż, Lille, Lyon, Marsylia, Tuluza, Madryt, Barcelona, Genua, Bolonia, Mediolan, Turyn, Wiedeń, Salzburg, Monachium, Frankfurt nad Menem, Saarbrücken, Kolonia, Düsseldorf, Hamburg, Berlin, Kopenhaga, Århus, Odense, Malmö, Göteborg i Sztokholm. Wśród nowych członków Unii najbardziej zróżnicowanymi religijnie miastami są nppotrzebne źródło: Praga, Bratysława, Koszyce, Budapeszt, Debreczyn, Kluż-Napoka, Braszów, Bistriţa, Târgu Mureş, Lublana, Wilno, Dyneburg, Ryga i Tallinn, oraz w mniejszym stopniu Warszawa, Brno, Ostrawa i Sofia.
Kraje starej Unii charakteryzują się słabą religijnością, oprócz Irlandii, Portugalii, Grecji oraz Malty. Podobnie kraje byłego bloku komunistycznego, poza Polską, Słowacją i Rumunią. W krajach Beneluxu, Skandynawii, Estonii i Czechach około połowy lub większość mieszkańców deklaruje ateizm, agnostycyzm lub po prostu nie utożsamia się z żadną ze wspólnot wyznaniowych, a wskaźnik praktyk religijnych ogranicza się zwykle do kilku procent społeczeństwa. Ponadto dominuje przekonanie, że wiara jest sprawą wyłącznie prywatną, która nie powinna przejawiać się w sferze publicznej. Przekonanie to jest rozpowszechnione zarówno w laickich Francji, Belgii i Luksemburgu, a także w krajach o tradycji protestanckiej, które w większym stopniu niż katolickie państwa Unii Europejskiej czy prawosławne Cypr i Grecja, uległy sekularyzacji. Generalnie we wszystkich państwach Unii Europejskiej można zauważyć coraz mniejszy udział wiernych w uczestnictwie w nabożeństwach, celebrowaniu świąt, uczestnictwie w pielgrzymkach, spadek zawierania kościelnych związków małżeńskich, chrztów i pogrzebów w obrządkach chrześcijańskich, a także kryzys powołań kapłańskich i zanikanie życia zakonnego.
Zjawiskom tym towarzyszy również postrzeganie Kościołów jako jednego z wielu "towarów" w postmodernistycznym świecie, w którym powszechne stają się pluralizm, relatywizm moralny, popkultura, konsumpcjonizm i hedonizmpotrzebne źródło. W Belgii, Francji, Austrii i Wielkiej Brytanii wśród niektórych elit politycznych, intelektualnych i artystycznych popularne są poglądy antyklerykalne i praktyki wolnomularskiepotrzebne źródło. Na skutek odpływu wiernych i daleko posuniętej laicyzacji życia publicznego, wiele Kościołów protestanckich zamieniło się w Niemczech, Holandii i Skandynawii w swego rodzaju świeckie organizacje charytatywnepotrzebne źródło. Wiele budynków kościelnych, które od lat świecą pustkami, lub parafii nie stać na ich utrzymanie, wyburza się, lub przerabia na muzea, galerie, sale konferencyjne, hotele, a nawet na dyskoteki, domy towarowe, centra kosmetyczno-rekreacyjne i stacje benzynowe. Niektórzy duchowni Kościołów protestanckich, choć szanują chrześcijańskie wartości, nierzadko deklarują brak wiary w Boga, akceptują antykoncepcję, prawo do aborcji, zapłodnienia in vitro, swobodę obyczajową i udzielają błogosławieństw związkom homoseksualnympotrzebne źródło.
Unia Europejska gwarantuje wolność religijną i zakazuje prześladowania z przyczyn religijnych, pozostając laicką i neutralną religijnie. Zasadę tę podziela znaczna większość obywateli Unii. Z sondażu przeprowadzomego w 2005 roku przez ośrodek badający opinię publiczną Eurobarometr wynika, że tylko 52% mieszkańców Unii Europejskiej deklaruje wiarę w Boga, kolejne 27% dopuszcza możliwość istnienia nieokreślonej siły wyższej, a 18% deklaruje ateizm. Pozostałe 3% badanych nie chciało lub nie potrafiło się określić. Statystyki te dla poszczególnych krajów Unii są niezwykle zróżnicowane, a udział osób wierzących w Boga waha się od zaledwie 15 - 25% społeczeństwa (Szwedzi, Estończycy i Czesi), aż po 80% i więcej (Polacy, Portugalczycy, Maltańczycy, Cypryjczycy, Grecy i Rumuni).