Rewolucja naukowa - gwałtowne przejście od jednego do drugiego sposobu widzenia świata o odmiennych założeniach i kanonach naukowości, powodujące przewartościowanie panującego w nauce paradygmatu.
W filozofii nauki istnieją dwa odmienne spojrzenia na rewolucję naukową.
- Rewolucje są to dość rzadkie i krótkie epizody w dziejach nauki, przetykane znacznie dłuższymi okresami nauki normalnej. Jest to ujęcie Thomasa Kuhna.
- Rewolucja w nauce jest zjawiskiem permanentnym, starcia między teoriami o dużym stopniu ogólności zachodzą znacznie częściej. Nauka normalna jest zjawiskiem dla nauki niebezpiecznym, ponieważ doprowadzić może do końca autentycznej refleksji naukowej. Jest to ujęcie Karla Poppera. Zwolennikiem permanentnego charakteru rewolucji w nauce był również Paul Feyerabend.
Do tego typu rewolucji w naukach przyrodniczych zalicza się:
- Tzw "przewrót kopernikański" - odejście od kanonów astronomii Ptolemeusza w XVI wieku.
- Przewartościowanie kanonów mechaniki stworzonych przez Arystotelesa, w XVI-XVII w. przez Galileusza, Izaaka Newtona i innych.
- Stworzenie podstaw współczesnej chemii w XVII w. - obalenie teorii flogistonu, koncepcja pierwiastka chemicznego, stworzenie podstaw termodynamiki.
- Przyjęcie w drugiej połowie XIX wieku teorii atomowej materii i odkrycie elektromagnetycznej natury światła.
- Odrzucenie w połowie XIX w. teorii vis vitalis i początek współczesnej chemii organicznej.
- Przemiany w fizyce, które miały miejsce na przełomie XIX i XX w. - teoria względności Alberta Einsteina, odkrycie struktury atomu i mechanika kwantowa.
- Przyjęcie teorii doboru naturalnego Darwina w XIX w. w naukach biologicznych i odrzucenie kreacjonizmu.
- Stworzenie podstaw współczesnej biologii molekularnej - odkrycie struktury białka i DNA.