| Republic of Zimbabwe Republika Zimbabwe |
|||||
|
|||||
| Dewiza: (ang.) Unity, Freedom, Work (Jedność, Wolność, Praca) |
|||||
| Hymn: Ngaikomborerwe nyika ye Zimbabwe (Błogosławiona bądź ziemio Zimbabwe) |
|||||
![]() |
|||||
| Język urzędowy | angielski | ||||
| Stolica | Harare | ||||
| Ustrój polityczny | republika | ||||
| Głowa państwa | prezydent Robert Mugabe | ||||
| Szef rządu | prezydent Robert Mugabe | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
59. na świecie 390 580 km² 3910 km² (1,00%) |
||||
| Liczba ludności (2008) • całkowita • gęstość zaludnienia |
70. na świecie 12 383 0001▲ 32 osób/km² |
||||
| PKB (2007) • całkowite • na osobę |
641 mln. USD2▼ 54 USD▼ |
||||
| PKB (PPP) (2007) • całkowite • na osobę |
2211 mln. USD2▼ 188 USD▼ |
||||
| Jednostka monetarna | dolar Zimbabwe (ZWD) | ||||
| Niepodległość -ogłoszona -uznana |
od Wielkiej Brytanii 11 XI 1965 (jako Rodezja) 17 IV 1980 (jako Zimbabwe) |
||||
| Strefa czasowa | UTC +2 | ||||
| Kod ISO 3166 | ZW | ||||
| Domena internetowa | .zw | ||||
| Kod samochodowy | ZW | ||||
| Kod telefoniczny | +263 | ||||
| 1 Dane szacunkowe na lipiec 2008 roku, podane za CIA The World Factbook (źródło:CIA) (en) 2 Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2008 (źródło: IMF) |
|||||
Zimbabwe, Republika Zimbabwe (Republic of Zimbabwe), dawniej Rodezja – państwo położone w południowej Afryce. Jego stolicą jest Harare. Prezydentem kraju jest Robert Mugabe. Około 98% ludności stanowią czarnoskórzy. Biali stanowią około 2% ludności.
Spis treści |
edytuj Ustrój polityczny
| Ta sekcja dotyczy niedawnego lub trwającego wydarzenia. Informacje w nim zamieszczone mogą się zmienić. |
Zimbabwe jest republiką i byłym członkiem Wspólnoty Narodów. Według konstytucji z 1980, modyfikowanej 1990, głową państwa i szefem rządu jest prezydent wybierany na 6 lat przez parlament. Władza ustawodawcza należy do Izby Zgromadzenia (parlamentu) o kadencji 6-letniej (80% deputowanych z wyborów powszechnych, ponadto 12 członków mianowanych przez prezydenta, 10 wodzów plemiennych i 8 gubernatorów prowincji). Władzę wykonawczą sprawuje rząd powoływany przez prezydenta. Faktycznie dyktatorskie rządy sprawuje od 1980 roku (najpierw jako premier, a od 1987 jako prezydent) Robert Mugabe.
29 marca 2008 w Zimbabwe odbyły się połączone wybory prezydenckie i parlamentarne. Kandydowali w nich Robert Mugabe (byłaby to jego 5. kadencja z rzędu), lider opozycyjnej partii Ruch na rzecz Zmian Demokratycznych Morgan Tsvangirai oraz kandydat niezależny Simba Makoni. Opozycja oraz niezależni obserwatorzy na własną rękę policzyli głosy (korzystając z protokołów wywieszanych na drzwiach lokali wyborczych). Na tej podstawie ogłosili, że Morgan Tsvangirai uzyskał w granicach 48-49% głosów i powinien spotkać się w II rundzie z Mugabe, którego wynik wyniósł 41-43% głosów. Komisja Wyborcza do 2 kwietnia ogłosiła jedynie wyniki z połowy okręgów wskazujące na nieznaczną przewagę opozycji [1].
W pierwszej rundzie wyborów 29 marca wygrał kandydat opozycji Morgan Tsvangirai, który uzyskał on 47,9 proc. głosów. Robert Mugabe zdobył 43,2 proc. Druga runda wyborów prezydenckich ma się odbyć 27 czerwca. W tym czasie Robert Mugabe zdecydował się na zakup 3.000.000 sztuk chińskiej amunicji do karabinów AK-47 i 3000 moździeży[2].
Przed drugą turą wyborów Morgan Tsvangirai w obawie o swe życie przebywał czasowo w RPA, a następnie wobec nasilającej się fali przemocy wobec jego zwolenników - zamordowano około 90 opozycyjnych działaczy - wycofał się z kandydowania.
Druga tura wyborów odbyła się 28 czerwca 2008. Według oficjalnych wyników Robert Mugabe "zdobył" 85,51% głosów i pozostał prezydentem na kolejną kadencję. Liczenie głosów po pierwszej turze wyborów zajęło cztery miesiące, po drugiej 48 godzin. Wybory opozycja nazwała "farsą", a wspólnota międzynarodowa uznała je za nielegalne[3].
W efekcie sytuacji politycznej w Zimbabwe Unia Europejska wprowadziła sankcje polityczne polegające na zamrożeniu aktywów i zakazu wjazdu na teren Unii. 22.07.2008 do listy 131 Zimbabweńczyków, dotychczas objętych zakazem wjazdu do UE i zamrożeniem aktywów, dodano 37 kolejnych nazwisk i cztery firmy[4]
edytuj Historia
Tereny obecnego Zimbabwe były zasiedlone już w odległej przeszłości przez najstarszych mieszkańców pd. Afryki — Buszmenów, którzy przybyli tu prawdopodobnie w I tysiącleciu p.n.e.
Od VIII w. napływ ludów Bantu, które podbiły miejscowych rolników, a Buszmenów zepchnęły na pd. i stworzyły w X w. Wielkie Zimbabwe.
Od XV w. w składzie imperium Monomotapa, które osiągnęło rozkwit w XV–XVI w., a rozpadło się 1693 po najeździe ludu Rozwi.
W XVIII w. Rozwi stworzyli silne państwo plemienne i kontynuowali tradycje Wielkiego Zimbabwe.
W 1890 nastąpił podbój terenów dzisiejszego Zimbabwe przez Wielką Brytanię. Tereny te odzyskały niepodległość w 1965. Jako Rodezja, w roku 1980 nastąpiło proklamowanie niepodległego Zimbabwe.
edytuj Gospodarka
W okresie kolonializmu i późniejszych rządów Europejczyków jeden z najlepiej rozwiniętych gospodarczo krajów Afryki.
Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosi 54 dolary USA (2007).
W latach 90. nastąpił spadek tempa wzrostu gospodarczego, spowodowany głównie błędami w zarządzaniu gospodarką i katastrofalną suszą (1991–92), która zniszczyła około 71% plonów zbóż.
Od początków rządów Roberta Mugabe rozpoczął się proces przymusowego odbierania ziemi białym farmerom i zmuszania ich do emigracji co spowodowało całkowite załamanie gospodarki. 7 lipca 2007 minister handlu Obert Mpofu na polecenie prezydenta Roberta Mugabe nakazał właścicielom sklepów, bazarowych kramów oraz fabryk obniżkę cen towarów o połowę pod sankcją karną. Wywołał w ten sposób zamieszki ludności szturmującej punkty handlowe, w efekcie których zdemolowano wiele placówek handlowych i rozkradziono towar. Aresztowano około 1500 opornych kupców, wielu udało się "na urlop" do krajów ościennych, zamykając sklepy.
Stopa bezrobocia wynosi szacunkowo około 80%.
edytuj Hiperinflacja w Zimbabwe
Inflacja na koniec roku 2007 przekroczyła 100 tys. procent w skali rocznej. W czerwcu 2008 roku inflacja osiągnęła 9 milionów procent[5].
W początkach 2008 roku w Zimbabwe odnotowano najwyższą na świecie hiperinflację sięgającą według oficjalnych danych nawet 5 tysięcy procent, a według niezależnych ekspertów nawet 20 tysięcy w skali miesięcznej.
W maju 2008 wprowadzono do obiegu banknot o nominale 500.000.000 dolarów zimbabwańskich oraz specjalne czeki rolne o nominałach 5, 25 oraz 50 miliardów dolarów zimbabwańskch. W pierwszych dniach lipca 2008 1 złoty polski był wart 8 miliardów dolarów zimbabwańskich.
W połowie lipca 2008 roku w Zimbabwe wyemitowano banknot o nominale 100.000.000.000 dolarów (słownie sto miliardów dolarów). Inflacja według Centralnego Banku Zimbabwe wynosiła 2,2 miliona procent, co czyni ją najwyższą na świecie. Ze względów informatycznych olbrzymia liczba zer uniemożliwia korzystanie z bankomatów, które nie zostały zaprogramowane do obsługi takich kwot [6]
Bank Centralny Zimbabwe jest podporządkowany prezydentowi kraju. Prezesem Banku Centralnego Zimbabwe jest Gideon Gono. Przypisywane są mu poglądy przeczące zasadzie niezależności Banku Centralnego od władzy wykonawczej, między innymi wypowiedź: - Kto twierdzi, że prezes banku powinien sprzeciwiać się głowie państwa, sprzeciwia się zasadom kazań Jezusa Chrystusa. Kluczową ideą nauk Chrystusa była lojalność.[7]
30 lipca 2008 dyrektor Banku Centralnego Zimbabwe Gideon Gideon Gono ogłosił, że aby ograniczyć skutki hiperinflacji od 1 sierpnia przeprowadzona zostanie denominacja dolara Zimbabwe w proporcji 10000000000:1.
Przypisy
- ↑ Mugabe przegrał wybory w Zimbabwe, Gazeta Wyborcza, 2.04.2008
- ↑ [1]Gazeta Wyborcza 2008-05-17
- ↑ [2]Robert Mugabe po raz szósty prezydentem Zimbabwe
- ↑ [3]UE zaostrza sankcje wobec Mugabe
- ↑ http://www.pb.pl/Default2.aspx?ref=topread&ArticleID=a59243eb-abc8-48f1-8803-a1e40879a18a
- ↑ http://fakty.interia.pl/swiat/news/rzad-wyemitowal-banknot-o-nominale-100-mld-dol,1148954 Rząd wyemitował banknot o nominale 100 mld dol.
- ↑ [4]Najbardziej bezwartościowe pieniądze (papierki) na świecie
edytuj Linki zewnętrzne
Algieria • Angola • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dżibuti • Egipt • Erytrea • Etiopia • Gabon • Gambia • Ghana • Gwinea • Gwinea Bissau • Gwinea Równikowa • Kamerun • Kenia • Komory • Kongo • Lesotho • Liberia • Libia • Madagaskar • Malawi • Mali • Maroko • Mauretania • Mauritius • Mozambik • Namibia • Niger • Nigeria • Republika Południowej Afryki • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Senegal • Seszele • Sierra Leone • Somalia • Suazi • Sudan • Tanzania • Togo • Tunezja • Uganda • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Świętego Tomasza i Książęca • Zambia • Zimbabwe
Terytoria zależne
Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego • Majotta • Reunion • Święta Helena
Państwa nieuznawane na arenie międzynarodowej
Sahara Zachodnia • Somaliland
Integralne części państw położonych poza Afryką
Ceuta (część Hiszpanii) • Isla de Alborán (część Hiszpanii) • Isla del Perejil (część Hiszpanii) • Islas Chafarinas (część Hiszpanii) • Madera (część Portugalii) • Melilla (część Hiszpanii) • Peñón de Alhucemas (część Hiszpanii) • Peñón de Vélez de la Gomera (część Hiszpanii) • Sokotra (część Jemenu) • Wyspy Kanaryjskie (część Hiszpanii) • Wyspy Rozproszone (część Francuskich Terytoriów Południowych i Antarktycznych) • Wyspy Selvagens (część Portugalii)
Algieria · Angola · Benin · Botswana · Burkina Faso · Burundi · Czad · Demokratyczna Republika Konga · Dżibuti · Egipt · Erytrea · Etiopia · Gabon · Gambia · Ghana · Gwinea · Gwinea Bissau · Gwinea Równikowa · Kamerun · Kenia · Komory · Kongo · Lesotho · Liberia · Libia · Madagaskar · Malawi · Mali · Mauretania · Mauritius · Mozambik · Namibia · Niger · Nigeria · Republika Południowej Afryki · Republika Środkowoafrykańska · Republika Zielonego Przylądka · Rwanda · Sahara Zachodnia · Senegal · Seszele · Sierra Leone · Somalia · Suazi · Sudan · Tanzania · Togo · Tunezja · Uganda · Wybrzeże Kości Słoniowej · Wyspy Świętego Tomasza i Książęca · Zambia · Zimbabwe
Angola · Botswana · Demokratyczna Republika Konga · Lesotho · Madagaskar · Malawi · Mauritius · Mozambik · Namibia · Republika Południowej Afryki · Seszele · Suazi · Tanzania · Zambia · Zimbabwe
Albania • Angola • Antigua i Barbuda • Argentyna • Armenia • Australia • Bahrajn • Bangladesz • Barbados • Belize • Benin • Boliwia • Botswana • Brazylia • Brunei • Burkina Faso • Birma • Burundi • Kambodża • Kamerun • Kanada • Republika Środkowoafrykańska • Czad • Chile • Chiny • Kolumbia • Demokratyczna Republika Kongo • Kongo • Kostaryka • Wybrzeże Kości Słoniowej • Chorwacja • Kuba • Dżibuti • Dominika • Dominikana • Ekwador • Egipt • Salwador • Macedonia • Fidżi • Gabon • Gambia • Gruzja • Ghana • Grenada • Gwatemala • Gwinea • Gwinea Bissau • Gujana • Haiti • Honduras • Hongkong • Islandia • Indie • Indonezja • Izrael • Jamajka • Japonia • Jordania • Kenia • Korea Południowa • Kuwejt • Kirgistan • Lesotho • Liechtenstein • Makau • Madagaskar • Malawi • Malezja • Malediwy • Mali • Mauretania • Mauritius • Meksyk • Mołdawia • Mongolia • Maroko • Mozambik • Namibia • Nepal • Nowa Zelandia • Nikaragua • Niger • Nigeria • Norwegia • Oman • Pakistan • Panama • Papua-Nowa Gwinea • Paragwaj • Peru • Filipiny • Katar • Rwanda • Saint Kitts i Nevis • Saint Lucia • Saint Vincent i Grenadyny • Arabia Saudyjska • Senegal • Sierra Leone • Singapur • Wyspy Salomona • Republika Południowej Afryki • Sri Lanka • Surinam • Suazi • Szwajcaria • Republika Chińska • Republika Zielonego Przylądka • Tanzania • Tajlandia • Togo • Tonga • Trynidad i Tobago • Tunezja • Turcja • Uganda • Ukraina • Zjednoczone Emiraty Arabskie • Stany Zjednoczone • Urugwaj • Wenezuela • Wietnam • Zambia • Zimbabwe • Wspólnota Europejska w tym poszczególne kraje członkowskie: Austria • Belgia • Bułgaria • Cypr • Czechy • Dania • Estonia • Finlandia • Francja • Grecja • Hiszpania • Holandia • Irlandia • Litwa • Luksemburg • Łotwa • Malta • Niemcy • Polska • Portugalia • Rumunia • Słowacja • Słowenia • Szwecja • Węgry • Wielka Brytania • Włochy

